सहिदको तस्वीर हेर्दै रसाए आँखा, परिवारको मनमा उस्तै पीडा : ‘बलिदान सम्झिएर’ भावुक
काठमाडौं, २३ भदौ । जेनजी सहिद स्मृति दिवसका अवसरमा मंगलबार नयाँ बानेश्वरस्थित अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र (पुरानो संसद् भवन)मा आयोजित कार्यक्रममा जेनजी आन्दोलनमा आफ्ना प्रियजन गुमाएका परिवारका सदस्यहरू भावुक बनेका छन् ।
जेनजी सहिद परिवार कल्याणकारी समाजले आयोजना गरेको कार्यक्रममा सहिद परिवारका सदस्यहरू आफ्ना प्रियजनको सम्झनामा भावविह्वल देखिएका थिए ।
कार्यक्रमस्थलमा कतिपयका आँखामा आँसु टल्किएका थिए भने कतिपयले आफ्ना सहिद आफन्तको तस्वीर र सम्झनालाई नियाल्दै पीडा व्यक्त गरिरहेका थिए ।
आफ्नो परिवारको सदस्य आन्दोलनमा सहभागी भएर फर्किने आशामा बसेका परिवारले अन्ततः शव बुझ्नुपरेको पीडा अझै ताजा रहेको उनीहरूको भावभङ्गिमाबाट देखिन्थ्यो । समय बित्दै गए पनि प्रियजन गुमाउनुको पीडा कम नभएको अनुभूति कार्यक्रममा सहभागी परिवारका सदस्यहरूको अनुहारमा स्पष्ट देखिन्थ्यो ।
कार्यक्रममा बहालवाला मन्त्री, जेनजी आन्दोलनपछि गठित अन्तरिम सरकारका मन्त्री, बहालवाला सांसद, आन्दोलनका घाइते तथा घाइतेका परिवार, सहिद परिवारलगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।
कार्यक्रममा आन्दोलनका क्रममा ज्यान गुमाएका जेनजी युवाको योगदान र बलिदानको स्मरण गर्दै उनीहरूप्रति सम्मान व्यक्त गरिएको थियो ।
सहिद परिवारलाई केन्द्रमा राखेर आयोजना गरिएको कार्यक्रममा उनीहरूले मुलुकको परिवर्तनका लागि आफ्ना सन्तानले दिएको योगदान सम्झिएका थिए ।
बलिदानको सम्झनामा भावुक परिवार
कार्यक्रमस्थलमा सहिद परिवारका सदस्यहरूको उपस्थिति भावनात्मक थियो । आफ्ना सन्तान, दाजुभाइ, दिदीबहिनी वा आफन्तको सम्झनामा उनीहरू केही समय मौन बनेका थिए ।
कसैका आँखामा आँसु थिए, कसैले भावनालाई नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरिरहेका थिए । आन्दोलनमा ज्यान गुमाएका आफन्तको सम्झनाले कतिपय परिवारका सदस्यहरू कार्यक्रम अवधिभर नै भावुक देखिए ।
सहिद परिवारका लागि यस्तो कार्यक्रम आफ्ना प्रियजनको स्मरण गर्ने अवसर मात्र नभएर उनीहरूको बलिदानलाई सार्वजनिक रूपमा सम्मान गरिएको क्षणसमेत बनेको थियो ।
सहिदको सपना पूरा भयो त ?
जेनजी आन्दोलनमा युवाहरूले उठाएका प्रश्न, परिवर्तनको माग र राज्यप्रतिको असन्तुष्टि नै आन्दोलनको प्रमुख आधार बनेका थिए । आन्दोलनका क्रममा ज्यान गुमाएका युवाको बलिदानपछि मुलुकको राजनीतिक परिस्थितिमा समेत ठूलो परिवर्तन आएको थियो ।
तर सहिद परिवारका लागि आजको सबैभन्दा ठूलो प्रश्न अझै बाँकी छ—आफ्ना सन्तानले ज्यान दिएको परिवर्तन वास्तवमै उनीहरूले चाहेको परिवर्तन भयो कि भएन ?
सहिदको सम्झनामा कार्यक्रम आयोजना हुनु, तस्वीरमा माल्यार्पण हुनु र भाषणमा उनीहरूको योगदानको चर्चा हुनु एउटा पक्ष हो । तर सहिद परिवारले खोजेको न्याय, आन्दोलनका क्रममा उठाइएका सवालको सम्बोधन र बलिदानको वास्तविक सम्मान अर्को महत्वपूर्ण पक्ष हो ।
त्यसैले सहिद स्मृति दिवस केवल औपचारिक श्रद्धाञ्जलीमा सीमित हुनु नहुने आवाज पनि उठिरहेको छ ।
आँसु पुछ्ने भाषण होइन, परिवारलाई न्याय चाहिएको छ
सहिद परिवारको पीडा केवल भावनात्मक विषय होइन । उनीहरूले आफ्ना प्रियजन गुमाएका छन् । त्यसैले राज्यको दायित्व श्रद्धाञ्जली र सम्मानमा मात्र सीमित हुन सक्दैन ।
आन्दोलनका क्रममा भएका घटनाको निष्पक्ष छानबिन, दोषीमाथि कानुनी कारबाही, घाइतेको उपचार तथा पुनःस्थापना र सहिद परिवारको उचित संरक्षण राज्यको जिम्मेवारी हो ।
सहिदको नाममा कार्यक्रम भइरहँदा परिवारका सदस्यको मनमा भने एउटै प्रश्न उठ्न सक्छ—हामीले गुमाएको जीवनको मूल्य राज्यले कसरी चुकाउँछ ?
आफ्नो सन्तान गुमाएका परिवारका लागि कुनै पनि क्षतिपूर्ति प्रियजनको स्थान लिन सक्दैन । तर राज्यले न्याय, सम्मान र संरक्षणको प्रत्याभूति दिन सक्छ ।
स्मरणसँगै जिम्मेवारीको प्रश्न
जेनजी सहिद स्मृति दिवसले आन्दोलनमा ज्यान गुमाएका युवाहरूलाई सम्झाउने काम गरेको छ । तर उनीहरूको बलिदानलाई केवल वार्षिक स्मरणमा सीमित राख्नु भनेको उनीहरूले उठाएका सवाललाई बिर्सनु हो ।
आन्दोलनले उठाएका प्रश्नको संस्थागत सम्बोधन, युवाको भविष्यप्रतिको राज्यको जिम्मेवारी, सुशासन, जवाफदेहिता र राजनीतिक नेतृत्वप्रतिको जनविश्वास पुनःस्थापित गर्नु अहिलेको चुनौती हो ।
बानेश्वरमा आयोजित कार्यक्रममा सहिद परिवारका आँखामा देखिएको आँसु केवल विगतको पीडा थिएन । त्यो वर्तमानप्रतिको प्रश्न पनि थियो ।
सहिदलाई सम्झने दिन एक दिन आउला, कार्यक्रम सकिएला, मञ्च खाली होला । तर सहिद परिवारको मनमा रहेको पीडा र उनीहरूले खोजिरहेको न्यायको प्रश्न त्यति सजिलै सकिँदैन ।
जेनजी आन्दोलनमा ज्यान गुमाउने युवाहरूको बलिदानलाई साँचो अर्थमा सम्मान गर्ने हो भने उनीहरूको तस्वीरमा फूल चढाएर मात्र पुग्दैन ।
उनीहरूले उठाएका प्रश्नको जवाफ दिनुपर्छ, उनीहरूको परिवारलाई न्यायको अनुभूति दिलाउनुपर्छ र उनीहरूले कल्पना गरेको परिवर्तनलाई व्यवहारमा उतार्नुपर्छ ।
बानेश्वरमा मंगलबार रसाएका आँखाले यही प्रश्न छाडेका छन्—सहिदलाई सम्झिने दिन आयो, तर सहिदले खोजेको परिवर्तन कहिले आउँछ ?
यो पनि पढ्नुहोस् ।
जेनजी आन्दोलनको एक वर्ष : युवा स्वदेशमै टिकाउन र वैदेशिक रोजगार व्यवस्थित बनाउन नीतिगत सुधार
सहिदको तस्वीरमा फूल, जेन–जीको बलिदानको जवाफनै ओझेलमा ?
जेनजी’ आन्दोलनको एक वर्षः पूर्वाधार क्षेत्रमा कानुनी सुधारदेखि सुरुङमार्गसम्म
एक वर्षपछि पनि न्यायको ढोका बन्द : जेन–जीको रगतको हिसाब कसले दिने?
