रुश्दीका आक्रमणकारी आतङ्कवादमा दोषी
न्युयोर्क, १४ साउन : अमेरिकी सङ्घीय अदालतको जुरीले चर्चित लेखक सलमान रुश्दीमाथि सन् २०२२ मा भएको घातक छुरा आक्रमणका अभियुक्त हादी मतारलाई आतङ्कवादसँग सम्बन्धित अभियोगमा दोषी ठहर गरेको छ । जुरीले मतारले योजनाबद्ध रूपमा आतङ्कवादी विचारधाराबाट प्रेरित भई आक्रमण गरेको निष्कर्ष निकालेको हो ।
२८ वर्षीय लेबनानी–अमेरिकी नागरिक मतारले अगस्ट २०२२ मा न्युयोर्कस्थित चौटाउक्वा इन्स्टिच्युसनमा आयोजित एक साहित्यिक कार्यक्रममा मञ्चमै पुगेर रुश्दीमाथि पटक–पटक छुरा प्रहार गरेका थिए । उक्त आक्रमणमा रुश्दी गम्भीर घाइते हुनुभएको थियो र उहाँले एउटा आँखाको दृष्टि गुमाउनुभएको थियो ।
अमेरिकी सरकारी अधिवक्ता माइकल डिजियाकोमोले मतारले इरानी नेताहरूको अतिवादी विचारधारासँग आफूलाई जोडेर महिनौँसम्म आक्रमणको योजना बनाएको अदालतमा बताउनुभयो ।
अनुसन्धानका क्रममा मतारको घरबाट इरान समर्थित लेबनानी समूह हिजबुल्लाहसँग सम्बन्धित सामग्री भेटिएपछि उहाँलाई उक्त समूहलाई समर्थन गरेको अभियोगमा पनि दोषी ठहर गरिएको हो ।
अभियोजन पक्षका अनुसार मतारले सन् १९८९ मा तत्कालीन इरानी नेता अयातोल्लाह रुहोल्लाह खोमेनीले रुश्दीको उपन्यास ‘द सटानिक भर्सेस’ लाई लिएर जारी गरेको फतवाबाट प्रेरणा लिएका थिए ।
अभियोजकहरूले सन् २०१७ मा इरानका सर्वोच्च नेता अली खामेनीले उक्त फतवालाई पुनः समर्थन गरेको तथा सन् २००६ मा हिजबुल्लाहका तत्कालीन नेता हसन नसरल्लाहले पनि त्यसको समर्थन गरेको दाबी गरेका छन् ।
डिजियाकोमोले अदालतमा रुश्दीमाथिको आक्रमणले इरानी आतङ्कवादको विश्वव्यापी प्रभावलाई पुनः उजागर गरेको बताउनुभयो ।
गत साता सङ्घीय मुद्दाको सुनुवाइका क्रममा रुश्दी स्वयं अदालतमा उपस्थित भई करिब एक घण्टा गवाही दिनुभएको थियो । मतार फतवा कार्यान्वयन गर्ने उद्देश्यले आक्रमणमा उत्रिएको भन्ने विश्वास छ कि भन्ने प्रश्नमा उहाँले आफूलाई त्यसबारे प्रत्यक्ष जानकारी नभए पनि त्यसप्रति शङ्का रहेको बताउनुभएको थियो ।
सन् २०२४ मा रुश्दीले आफ्नो आक्रमणको अनुभव समेटिएको नाइफ नामक संस्मरण प्रकाशित गर्नुभएको थियो । यसै वर्ष ‘नाइफः द एटेम्प्टेड मर्डर अफ सलमान रुश्दी’ शीर्षकको वृत्तचित्र पनि सार्वजनिक गरिएको थियो ।
मतारले यसअघि न्युयोर्क राज्यको अदालतबाट हत्या प्रयासको अभियोगमा दोषी ठहर भई २५ वर्षको कैद सजाय पाइसकेका छन् ।
सङ्घीय अदालतबाट भएको पछिल्लो फैसलापछि उनले थप सजायको सामना गर्नुपर्नेछ । उनलाई नोभेम्बर ३ मा सजाय सुनाइने तय भएको छ । यद्यपि उनका कानून व्यवसायीले उक्त फैसला पुनरावेदन गर्ने तयारी गरिरहेको जनाइएको छ ।
आक्रमणअघि दिएको अन्तर्वार्तामा मतारले रुश्दीले ‘इस्लाममाथि आक्रमण’ गरेको विश्वासका आधारमा आफूले यस्तो कदम चालेको बताएका थिए ।
फतवा जारी भएपछि रुश्दी करिब एक दशक लन्डनमा कडा सुरक्षाबीच बस्नुभएको थियो । त्यसपछि करिब दुई दशक उहाँ न्युयोर्कमा अपेक्षाकृत सामान्य जीवन बिताइरहनुभएको थियो ।
सन् २०२६ मा उहाँले हिंसाको माध्यमबाट संस्कृति र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथि आक्रमण गर्ने प्रवृत्तिलाई अज्ञानता र कट्टरपन्थको परिणाम भन्दै अधिनायकवादी शासनका लागि संस्कृति सधैँ चुनौती हुने टिप्पणी गर्नुभएको थियो ।
